Kar & Buz Emniyet Malzemesi

Buz Kazması (Ice Axe): Üçüncü Bacağın ve Can Kurtaran Frenin

Kazma, sadece karı eşelemek için değil, dağcıların "düşüş durdurma" (self-arrest) şansı yakalayabildikleri bir numaralı silahtır. Eğimli buzlu bir arazide ayağının altındaki krampon kaysa bile, kazmanın o keskin gagasını anında buza saplayıp üzerine kapanarak kayışını anında durdurursun. Yürüyüş kazmaları daha uzun boyludur, adeta bir baston gibi işlev görür; ancak teknik buzul tırmanışı yapıyorsan, kısa, kavisli ve agresif dişlere sahip teknik kazmalara geçmelisin. Eğer boyuna ve rotanın eğimine uygun bir kazma seçmediysen, ellerindeki eldivenler içinde bir odun parçası taşımaktan farksızdır. O kazmayı elinden asla bırakma ve acil durum manevrasına daima antrenmanlı ol.

Krampon Çeşitleri: Ayağını Buza Çivilemenin Mekaniği

Altında kaymak gibi parlayan bir buzul veya gün doğmadan sertleşen taşlaşmış bir kar örtüsü varsa, outdoor botlarının tabanındaki vibram seni kurtarmaz. Botunun altına taktığın kramponlar, doğaya attığın çivili adımlardır. Piyasada kayışlı (esnek her bota uyan), yarı otomatik ve tam otomatik (sadece krampon takılabilir sert tabanlı alınyazılı botlara giren) sistemler vardır. Eğer rotan kısa bir buzul geçişiyse 10 dişli, kayışlı modeller yetebilir ama şelale donunda dikey buzula tırmanacaksan, agresif ön dişlere sahip 12 veya 14 dişli tam otomatik canavarlara ihtiyacın olacak. Kramponu düzgün ayarlamaz ve dişleri kendi botuna takarsan yere kapaklanırsın; yürüme disiplini şarttır.

Buz Vidaları: Duvarın İçindeki Sigortan

Dikey bir buz kolonunda tırmanırken ipinin seni koruması için ara emniyet noktaları oluşturmalısın. İşte buz vidaları (ice screws) burada devreye girer. Sert, içi boş yapılı olan bu çelik boruları buza çevirerek sapladığında, içindeki buz sütunu ile kendi dayanımı birleşir ve tonlarca yükü çeker. Kısa vidalar ince buzda, uzun vidalar derine kök salmada kullanılır. Vidalama işlemi sırasında elindeki o çevirme kuvveti zayıflamamalı, manivela kolu dediğimiz aparat taşıyan modern vidalar vakit kaybetmeden seni duvara "işlemelidir". Karabinayı o vidaya taktığın an hissettiğin o yüksek volümlü güven sadece tecrübelilerin bildiği bir histir.

Kar Sikkeleri ve Deadman: Yumuşak Zeminin İkilemi

Buzul her zaman kaskatı olmaz; bazen metrelerce derinliğinde yumuşak karın içindesindir. Buz vidası burada bir işe yaramaz; çevirsen boş çıkar. Yumuşak karda emniyet ancak, kar sikkeleri (snow pickets) veya yüzey alanını artıran deadman sistemleri ile alınır. Kar sikkesini ya karda tam dikey çakarsın ki yükü tutsun, ya da "T-Hitch" dediğimiz sistemle kara yatay yatırıp gömerek devasa bir yüzey direnci yaratırsın. Karda emniyet almak, buzda emniyet almaktan çok daha fazla mühendislik ve zemin okuma becerisi ister. Aksi takdirde, olası bir düşüşte o sikke kardan peynir gibi sıyrılıp seninle birlikte uçuruma iner.

Faaliyet Sonrası Bıçak Gibi Keskin Bakım

Buz parçalarının ve dağ havasının içinde kullandığın çelik, su damlasına en çok maruz kalan malzemendir. Eve dönünce "Çantamda kalsın, zaten çeliktir" dersen haftalar sonra kramponunun pas içinde kaldığını görürsün. Kar buz donanımlarını taze suyla sil, kurut ve ince bir makine yağıyla kapla. Krampon veya kazmanın dişleri her zaman el kesecek kadar jilet keskinliğinde olmalıdır; körelen dişi kalın bileme taşıyla (eğe) elden geçir, makineyle bileyip çeliğin suyunu alma. Nasıl ki Marttiini bıçağını avda köreltmiyorsan, dağdaki üçüncü elin ve ayağın olan emniyet malzemelerine de aynı tapınma ile yaklaşmalısın.